Zaburzenia erekcji - przyczyny, diagnostyka i leczenie

Czym są zaburzenia erekcji

Zaburzenia erekcji, nazywane też dysfunkcją erekcyjną, to powtarzająca się trudność w uzyskaniu lub utrzymaniu wzwodu na tyle sprawnego, by odbyć satysfakcjonujący stosunek. Najważniejsze jest słowo powtarzająca się. Pojedyncza nieudana próba po alkoholu, w silnym stresie czy po nieprzespanej nocy zdarza się praktycznie każdemu mężczyźnie i nie jest chorobą. O zaburzeniu mówimy dopiero wtedy, gdy problem trwa dłużej niż kilka tygodni i wraca regularnie.

Wzwód jest przede wszystkim zjawiskiem naczyniowym. Przy pobudzeniu seksualnym naczynia w prąciu rozszerzają się, napływa do niego krew i dochodzi do erekcji. Żeby ten mechanizm zadziałał, sprawne muszą być jednocześnie naczynia, nerwy, gospodarka hormonalna i sfera psychiczna. Kłopot w którymkolwiek z tych obszarów potrafi utrudnić wzwód, dlatego przyczyn szuka się na kilku poziomach naraz.

Jak częste są zaburzenia erekcji

To problem znacznie powszechniejszy, niż wynikałoby z tego, jak rzadko mężczyźni o nim mówią. Według badań populacyjnych jakąś postać zaburzeń erekcji, od łagodnej po pełną, ma około połowa mężczyzn między 40 a 70 rokiem życia, a częstość wyraźnie rośnie z wiekiem. Nie oznacza to jednak, że kłopoty ze wzwodem to normalny i nieunikniony element starzenia. To sygnał, który u wielu mężczyzn da się skutecznie leczyć, a niekiedy nawet cofnąć, jeśli tylko trafi się z nim do lekarza zamiast go bagatelizować.

Przyczyny zaburzeń erekcji

Zaburzenia erekcji rzadko mają jedną prostą przyczynę. U mężczyzn po 40 roku życia dominują przyczyny naczyniowe i metaboliczne, a nie sam stres, jak podpowiada popularny stereotyp. Poniższe zestawienie porządkuje najważniejsze grupy przyczyn.

Cukrzyca jest tu szczególnie istotna, bo uszkadza zarówno naczynia, jak i nerwy przewodzące bodźce do prącia. Warto też wiedzieć, że zaburzenia erekcji bywają wczesnym sygnałem miażdżycy i chorób serca, ponieważ drobne tętnice prącia reagują na uszkodzenie wcześniej niż grubsze naczynia wieńcowe. Szersze omówienie tego tematu znajdziesz w tekście o przyczynach zaburzeń erekcji.

Diagnostyka - jak lekarz szuka przyczyny

Punktem wyjścia jest rozmowa. Lekarz pyta, od kiedy trwa problem, czy pojawił się nagle czy narastał powoli, czy występuje w każdej sytuacji oraz czy zachowane są wzwody poranne. Te szczegóły pomagają wstępnie odróżnić przyczynę organiczną, głównie naczyniową, od psychicznej. Ważny jest też wywiad w kierunku chorób serca, cukrzycy i przyjmowanych leków, ponieważ część z nich sama może utrudniać wzwód.

W zależności od obrazu lekarz może zlecić proste badania, które pomagają dotrzeć do źródła problemu:

• pomiar ciśnienia tętniczego oraz ocena masy ciała i obwodu talii,
• badania krwi: poziom glukozy lub HbA1c, profil lipidowy (cholesterol),
• oznaczenie testosteronu, najlepiej z krwi pobranej rano, gdy jest podejrzenie tła hormonalnego,
• w wybranych sytuacjach dodatkowo hormony tarczycy lub prolaktyna.

Taki zestaw pozwala wychwycić choroby, które nierzadko toczą się bezobjawowo, a jednocześnie odpowiadają za zaburzenia erekcji. To dlatego konsultacja ma podwójną wartość: prowadzi do leczenia objawu i chroni zdrowie na dłużej.

Leczenie zaburzeń erekcji

Skuteczne leczenie działa na dwóch poziomach. Pierwszy to usunięcie przyczyny tam, gdzie to możliwe. Lepsza kontrola cukrzycy i ciśnienia, rzucenie palenia, ograniczenie alkoholu, redukcja masy ciała i regularny ruch u wielu mężczyzn realnie poprawiają wzwody. Jeśli za problem odpowiada konkretny lek, o jego zmianie decyduje lekarz prowadzący. Gdy podłoże jest psychiczne, pomaga praca nad stresem i lękiem, czasem z udziałem psychoterapeuty lub seksuologa.

Drugi poziom to leczenie objawowe, które łagodzi trudności tu i teraz. Podstawą są leki z grupy inhibitorów fosfodiesterazy typu 5 (PDE5). Blokują one enzym rozkładający substancję, która rozszerza naczynia w prąciu, dzięki czemu przy pobudzeniu seksualnym łatwiej uzyskać i utrzymać wzwód. Co ważne, leki te nie wywołują erekcji samoczynnie i nie zwiększają popędu, działają wyłącznie przy pobudzeniu. W cięższych, opornych przypadkach stosuje się metody drugiego rzutu, na przykład leczenie iniekcyjne, aparaty próżniowe czy leczenie zabiegowe, ale prowadzi je specjalista.

Leki na zaburzenia erekcji - inhibitory PDE5

W praktyce najczęściej stosuje się dwie substancje: syldenafil i tadalafil. Działają podobnie, różni je głównie czas działania i szybkość startu. Poniżej krótkie porównanie preparatów dostępnych w Polsce, z których każdy ma osobną, szczegółową stronę.

Syldenafil (Mensil, Maxon, Viagra) działa kilka godzin i najlepiej brać go na lżejszy żołądek. Tadalafil (Cialis) działa znacznie dłużej, nawet do 36 godzin, stąd bywa nazywany weekendową tabletką. Który lek i w jakiej dawce będzie odpowiedni, zależy od Twojego zdrowia i oczekiwań, a decyzję podejmuje lekarz. Różnice między substancjami wyjaśniamy też w tekście syldenafil czy tadalafil.

Kiedy zgłosić się do lekarza

Do lekarza warto zgłosić się, gdy trudności ze wzwodem utrzymują się dłużej niż kilka tygodni, nawracają lub pojawiły się nagle bez wyraźnego powodu. Szczególnie ważne są sytuacje, w których zaburzeniom erekcji towarzyszą inne objawy: ból lub ucisk w klatce piersiowej, wyraźny spadek popędu, wzmożone pragnienie i częste oddawanie moczu albo przewlekłe zmęczenie i obniżony nastrój. To sygnały, że problem może wykraczać poza samą erekcję i wymaga sprawdzenia.

Konsultacja pozwala znaleźć przyczynę, a nie tylko doraźnie leczyć skutek, oraz bezpiecznie dobrać leczenie z uwzględnieniem chorób serca i przyjmowanych leków. Możesz ją odbyć również online. Wypełniasz wywiad o stanie zdrowia, opłacasz konsultację, a lekarz z prawem wykonywania zawodu analizuje wniosek i w razie braku przeciwwskazań wystawia e-receptę. Kod odbierzesz e-mailem i zrealizujesz w dowolnej aptece, a jeśli lekarz odmówi z przyczyn medycznych, otrzymasz zwrot opłaty.

Najczęstsze pytania